Felç, ameliyat, ileri yaş veya nörolojik nedenlerle yatağa bağımlı olan hastalarda en büyük tehlike bası yaralarıdır (dekübit). Sürekli aynı noktaya binen vücut ağırlığı kılcal damarları tıkar ve doku nekrozuna yol açar. Bu riski önlemenin en etkili medikal yolu havalı hasta yatağı kullanmaktır.
Rehberde Neler Var?
1. Yatak (Bası) Yarası Neden ve Nerelerde Oluşur?
Kemik çıkıntılarının üzerindeki dokular (kuyruk sokumu, topuklar, kalça, dirsekler ve kürek kemikleri) yatak yüzeyi arasında sıkışır. 2 saatten fazla hareketsiz kalındığında kan akışı kesilir ve saatler içinde kızarıklık, ardından derin açık yaralar meydana gelir.
2. Havalı Yatak Nasıl Çalışır?
Havalı yataklar, sessiz bir kompresör motoru ve sıralı hava hücrelerinden oluşur. Cihaz hava hücrelerini sırayla (A ve B sıraları halinde) şişirip indirir. Böylece vücudun temas ettiği basınç noktası her 8-12 dakikada bir otomatik olarak değişir; dokularda kan dolaşımı kesintisiz sürer.
3. Boru Tipi mi, Baklava Tipi mi Seçilmeli?
- Baklava Tipi Havalı Yatak: Düşük riskli, günde birkaç saat yatan veya kısa süreli iyileşme dönemindeki hastalar içindir. Hücre yüksekliği 5-7 cm civarındadır.
- Boru Tipi (Ventilasyonlu) Havalı Yatak: 24 saat yatan, kilo fazlası olan veya evre 2-3 yarası bulunan hastalar için kesinlikle zorunludur. Bağımsız boru hücreleri (10-12 cm yükseklik) ve hastanın altını havalandırarak pişiği önleyen mikro hava üfleme kanalları mevcuttur.
4. Tekerlekli Sandalye İçin Havalı Minderler
Gününün bir kısmını tekerlekli sandalyede veya koltukta oturarak geçiren hastaların kuyruk sokumunu korumak için Roho tipi çok hücreli havalı minderler tercih edilmelidir.
5. Bası Yarasını Önleyen 4 Altın Kural
- Havalı yatak olsa dahi hastaya her 2 saatte bir sağa/sola pozisyon verin.
- Cildin ter ve idrardan dolayı ıslak kalmasını engelleyin; bariyer kremler kullanın.
- Çarşafların kırışıksız ve gergin olmasına özen gösterin.
- Yeterli protein ve sıvı alımını sağlayın.
